SMMM.GÜNAY GÜNCÜ ÖZŞEKERLİ

DEĞERLİ MÜKELLEFLER;

2008 takvim yılını yaşadığımız bu günlerde adı geçen takvim yılına ilişkin aşağıda kısaca özetlemiş olduğumuz ayrıntılara dikkat etmeniz hem işlerinizin daha sağlıklı olması hem de gereksiz yere idari para cezaları ve diğer mali ve cezai yaptırımlardan sizleri uzak tutacaktır. Bu vesile ile aşağıda 26 madde halinde sıraladığımız bilgileri tarafınıza sunar işlerinizde başarılar ve hayırlı kazançlar dileriz.

1-İşyerinizde Vergi Levhanızı varsa Yazarkasa Levhanızı ve “FİYATLARIMIZA KDV DAHİLDİR”  yazısını mutlaka görünür bir yere asınız.

2-İşyeri KİRA Ödemelerinizi tutarı ne olursa olsun , mesken kiralarında ise 500.00YTL ve üzeri  01.11.2008 tarihinden itibaren BANKAYA yatırmak zorundasınız.

3-Eğer sigortalı çalışanınız varsa her ay muhasebeden gelen  Sigortalı  Hizmet Listesini mutlaka görünür bir yere asınız. İşyerinde uygulanan ASGARİ ÜCRET yazısını görünür bir yere asınız ve bordroyu imzalamaları için gerekli hassasiyeti gösteriniz. 01/01/2009 tarihinden itibaren 10 kişi çalışan işyerlerinde işçilerin ücret ödemeleri bankadan olmak zorundadır.

4-Her satış işleminden sonra mutlaka yazarkasa fişi, perakende satış fişi kesmek veya fatura düzenlemek zorundasınız. Perakende satış fişi, yazarkasa fişi, fatura vb. belgelerin düzenlememenin tespit edilmesi halinde 2008 yılı için 149.- YTL. Özel Usulsüzlük Cezası ile muhatap olacağınızı unutmayınız.

5-Satış yapılan her gün yazarkasadan günlük z raporu ve ayın son günü ise aylık z raporu almayı unutmayınız.

6-Her mal alımı ve diğer masraflarınızın faturalarını ve ödeme makbuzlarını almayı varsa gider pusulası ve müstahsil makbuzlarını düzenlemeyi unutmayınız.

7-Sattığınız malın işyerinizden başka bir yere sevkinde fatura düzenlemiş olsanız bile sevk irsaliyesi düzenlemek ve mal ile birlikte (kargo şirketi ile gönderseniz bile) sevk etmek zorunda olduğunuzu unutmayınız. Sevk irsaliyesinin de düzenlenmemesinin tespiti halinde de Özel Usulsüzlük Cezası ile karşılaşılacağını unutmayınız. Satış iş yeri teslimi ise faturada bunu belirtmek koşulu ile sevk irsaliyesi düzenlemek zorunda değilsiniz.

8-Verilen ve alınan çeklerin listeleri ve banka hesap hareketlerini içeren ekstreleri ve kredi kartları sliplerini, pos gün sonu raporlarını ve bankalardan gelen kredi kartı üye işyeri hesap özetlerini muhasebeye aylık evraklarla birlikte vermeyi unutmayınız.

9-Her ay mal ve hizmet alımı ve satımı yaptığınız kişi ve şirketlerden Cari Hesap Ekstresi almak zorundasınız. Vermeyenleri ikaz ederek mutlaka isteyiniz. Sürekli bilgi isteyen vergi idaresi karşısında eksik ve yanlış bilgi vererek cezalı duruma düşmeyiniz, firmanızın kayıtlarının incelenmesi tehlikesi ile karşılaşmayınız.Yanlış ve eksik bildirimde bulunmanın cezasının 1.490 YTL olduğunu unutmayınız.

10-Her ayın en geç onuna kadar tüm evraklarınızı eksiksiz muhasebeye teslim edilmiş olması gerekmektedir. Geç gelme olasılığı olan faturalarınız varsa önceden uyarınız, acil olarak göndermelerini sağlayınız. Zamanında teslim edilmeyen evraklardan Ba Bs formlarının bildirilmesinden doğabilecek sorumluluk size ait olacağını da unutmayınız. Yanlış ve eksik bildirimde bulunmanın cezasının 1.490 YTL olduğunu unutmayınız.

11-Dönem sonlarında işyerinizdeki emtiaları saymak, tartmak, ölçmek suretiyle tespit ediniz (V.U.K.ilgili amir hükümlerine göre) ve oluşturulan envanter listelerini mutlaka imzalı olarak muhasebeye veriniz. Üçer aylık dönemler halinde sayım işlemi yapılacak ve geçici vergiye esas olmak üzere imzalı bir nüshayı muhasebeye verilecektir.   

12-Adres değişikliği, iştigal konusu değişikliği, kira kontratlarında değişiklik, şube açılış ve kapanış işlemleri gibi, işlem ve değişiklikleri olay gerçekleşmeden önce muhasebeye bildiriniz. Aksi halde cezai işlemlere maruz kalınacaktır.

 13-Bir takvim ayı içerisinde 8.000,00 (SEKİZBİN) YTL ve üzerindeki alım faturalarını AÇIK FATURA şeklinde düzenlettiriniz, yine satış faturalarını AÇIK FATURA şeklinde düzenleyiniz. Bu faturaların ödemelerini mutlaka ÇEK, BANKA HAVALESİ ve EFT’Sİ veya POSTA ÇEKİ ile yapınız veya tahsil ediniz.

14-Firmanız şirket olarak (limited şirket, anonim şirket vb.) teşekkül etmişse mal ve hizmet alımlarınızda şahsi kredi kartınızı kesinlikle kullanmayınız ve kullandırmayınız. Kullandığınız takdirde Kurumlar Vergisi mevzuatına göre diğer şartlarla birlikte Örtülü Sermaye niteliği kazanabilir. Örtülü Sermaye nedeniyle firmanız, vergi idaresi karşısında açıklanması zor bir durumda kalabilir. Şirket borçları ve çeşitli ödemeleri mutlaka şirket tarafından yapılmalıdır. Şahsi ödemelerde bulunmayınız. Bu gibi durumlarda mutlaka muhasebeden yazılı bilgi alınız.

15-Firmanız ortaklarının yakın akrabalarına, çalışanlarına, onların ve şirket ortaklarının ortak oldukları başka şirket ve kurumlara ve buna benzer ilişkili kişilere yapılan mal ve hizmet satışlarında diğer müşterilerinize uygulanan fiyat ve ücreti uygulayarak fatura düzenleyiniz. Sayılan bu ilişkili kişilere emsal bedelin altında ve üzerinde yapılan satışlar firmanızı örtülü kazanç durumuyla karşı karşıya getirip vergi idaresinin firma kayıtlarını inceleme sonucunu doğuracağı gibi bunun neticesinde de cezalı tarhiyat yapılmasına ve vergi denetim elemanları tarafından cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunmasına neden olacaktır.

16-Firmanızın resmi banka hesaplarından, başka kişiler için kredi-hatır çeki-pos cihazınız kullanmayınız. Bu tip işlemlerinde firmanızı ve banka hesaplarınızı aracı olarak kullandırmayınız.

17-Firmanızın resmi banka hesaplarından şahsi ödeme ve tahsilâtlarınızı yapmayınız. Firmanıza ait çekleri, özel şahsi harcamalarınızda kullanmayınız.

18-Vergi Dairesi ve SSK’dan gelip sizlere tebliğ edilen resmi yazıları ve bildirim zarflarını üzerlerine tebliğ tarihini yazarak lütfen hemen muhasebeye iletiniz.

19-İşçilerinizin işe giriş tarihlerini işçi işe başlamadan EN GEÇ 1 GÜN ÖNCE muhasebeye bildiriniz ve bildirgesini imzalamasını sağlayınız.

20-İşçilerin işten çıkış tarihini OLAY TARİHİNDE muhasebeye bildirmeyi unutmayınız ki 10 günlük süre içerisinde bildirimde bulunalım ki asgari ücretin 2 katı olan cezai durum ile karşılaşmayalım.

21-İşe aldığınız işçilerin mutlaka PERSONEL ÖZLÜK DOSYASINI (Bu dosyalar kırtasiyelerden temin edilebilir) imzalamalarını ve gerekli olan belgeleri (ikametgah, nüfus cüzdan fotokopisi, diploma örneği, adli sicil kaydı, vukuatlı nüfus cüzdan örneği, sağlık raporu ve 2 adet fotoğraf ) sağlayınız. İşçi Sağlık Raporlarını 6 ayda bir periyodik muayenelerini yaptırınız ki ceza-i durum ile karşılaşmayın.

22-İstifa eden işçilerden İSTİFA ve İBRA DİLEKÇESİ almayı unutmayınız. İşçi çıkarmalarda işten çıkarılan işçi kusurlu ise (işe geç gelme, işe gelmeme, hırsızlık, taciz v.b) durumu mutlaka tutanakla tespit edip çıkarılan işçiye ve şahitlere imzalatmayı unutmayınız. Böyle bir durumun mevcudiyeti halinde tamamlanmadan önce mutlaka bizimle acil olarak irtibat kurunuz.

23-Mevcut çalışan işçilerinize ve daha sonra işe girecek olan tüm işçilere AİLE DURUM BİLDİRİMİ formunu doldurtup (yıl içinde aile de durum değişikliğini de) en kısa zamanda muhasebeye gönderiniz.

24-Vergi ve SSK ‘den şifrelerinizi alınız. Ayrıca ödemelerini tüm bankalara yapılabildiğini unutmayınız.

25-Her ayın son iş günü SSK ve BAĞKUR ödemelerinizi unutmayınız.

26-Unutmayınız ki size vermiş olduğumuz hizmetin kalitesi bizimle kurduğunuz irtibatla artacaktır.

NOT:Ceza rakamları 01/01/2009 itibari ile artmıştır.

http://www.cgm.gov.tr/files/asgariucret/2009/asgari_ucret_2009_birinci_alti_ay.pdf 

http://www.cgm.gov.tr/files/asgariucret/2009/asgari_ucret_2009_ikinci_alti_ay.pdf 

http://www.cgm.gov.tr/files/asgariucret/2009/asgari_ucret_haber.pdf 

Sürücü belgeleri yenileniyor: Ehliyet değişimi 2009 sonuna kadar tüm ehliyetlerde TC kimlik numarası olması gerekiyor. Trafik kazasına karışanlar artık tutanağı kendileri tutuyor. Bu iş için de yeni ehliyet gerekiyor. Belli bir geçiş süresi tanınmış. Şu anda kuyruk yok ancak bir an önce ehliyetleri değiştirmek gerekiyor.

Gereken evraklar:
6 tane vesikalık foto
Herhangi bir hastaneden sağlık raporu (tam teşekküllü devlet hastanesine gerek yok ufak özel hastaneler de bu belgeyi veriyor, göz ve el titremesini kontrol ediyorlar ve 4 resim burada gidiyor)
Nüfus kâğıdı önlü arkalı fotokopi 2 nüsha
Ehliyet fotokopisi ve aslı
Önce hastane raporunu alıp diğer belgelerle beraber (İL ) İlçe Emniyet Müdürlüğüne şahsen gitmeniz gerekiyor çünkü ilk gün yeni ehliyetinize boşken imzanız gerekli.

İstihdam paketi olarak gündeme gelen ve 4857 Sayılı İş Kanununda bazı değişiklikler yapan 5763 Sayılı Kanun 26.05.2008 Tarih Ve 26887 Tarihli Resmi Gazete'de Yayınlanarak yürürlüğe girdi. Söz konusu yasayla gelen değişikliklere ilişkin bazı ana başlıklar şunlar:

Eski hükümlü ve terör mağduru çalıştırılma zorunluluğu kaldırıldı.
Eski uygulama da elli veya daha fazla işçi çalıştıran işverenlere belli oranlarda özürlü, eski hükümlü ve terör mağduru çalıştırılma zorunluluğu bulunuyordu. Yeni kanun ile yüzde 3 oranında özürlü çalıştırma yükümlülüğü devam ederken eski hükümlü ve terör mağduru çalıştırılma zorunluluğuna son verilmiştir. (Kamu işyerlerinde yüzde 2 oranında eski hükümlü çalıştırılma zorunluluğu devam etmektedir) Ancak belirlenecek oranların üstünde özürlü ve eski hükümlü ve terör mağduru çalıştıran işverenlerin kontenjan fazlası işçiler için özürlü ve eski hükümlü çalıştırmakla yükümlü olmadıkları halde özürlü çalıştıran veya çalışma gücünü yüzde seksenden fazla kaybetmiş özürlüyü çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir özürlü için 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa göre ödemeleri gereken işveren sigorta prim hisselerinin yüzde ellisini kendisi, yüzde ellisini Hazine tarafından karşılanacaktır. (Eski hükümlü ve terör mağduru çalıştırılması ile ilgili değişiklikler kanunun yayımı ile birlikte yürülüğe girmesine karşın primlerin Hazine'ce karşılanmasına dair düzenleme o1.07.2008 tarihinde yürürlüğe giriyor)

İşyeri Hekimi Çalıştırılması Zorunluluğunda Değişiklik
Eski uygulamada elli veya daha fazla işçi çalıştırılan işyerlerinde işyerindeki işçi sayısına ve işin tehlike derecesine göre bir veya daha fazla işyeri hekimi çalıştırmak ve bir işyeri sağlık birimi oluşturmakla yükümlüydüler. Yeni uygulamada işverenlere bu yükümlülükleri, işletme dışında kurulu ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alarak da yerine getirme imkanı tanınıyor.
Mesleki Eğitim Almamış İşçiler Ağır Ve Tehlikeli İşlerde Çalıştırılamayacak
Eski uygulamada sadece onaltı yaşını doldurmamış genç işçiler için getirilen ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırma yasağı yeni uygulamada çalıştığı işle ilgili mesleki eğitim almamış işçiler içinde getiriliyor.

İşyeri Açarken İş Mevzuatı İzin Belgesi Aranacak

Belediyeler ya da işyeri açma ruhsatı vermeye yetkili kurumlar bu ruhsatları vermeden önce Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca iş mevzuatına göre verilmesi gerekli işletme belgesinin varlığını arayacaklar.

2008/071 27.05.2008 Konu: Sigorta Prim Affı Yasalaştı!

Kamuoyunda prim affı olarak gündeme gelen sosyal güvenlik prim borçlarının yeniden yapılandırması düzenlemesi yasalaştı. Söz konusu düzenleme "Sosyal Güvenlik reformu" olarak adlandırılan 5763 Sayılı "İş Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun" un 27'nci maddesinde yapıldı. Anılan düzenlemeye göre -2008/Mart ve önceki dönemlere ilişkin sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası, sosyal yardım zammı ile -31/3/2008 tarihine kadar bitirilmiş olan özel bina inşaatı ile ihale konusu işlerden Sosyal Güvenlik Kurumunca yapılan ön değerlendirme, araştırma veya tespit sonucunda yeterli işçilik bildiriminde bulunulmadığı anlaşılanların fark işçiliğe ilişkin borçları (30 Haziran 2008 tarihine kadar müracaat edilmiş olması kaydıyla), -isteğe bağlı sigortalıların 2003/Mayıs ila 2008/Mart dönemleri arasında isteğe bağlı sigortalılıklarının devam ettiği süre içindeki prim borçları, -topluluk sigortasına tabi olanların 2008/Mart ve önceki dönemlere ilişkin malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına ait prim borçları, -2/9/1971 tarihli ve 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ile 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa göre sigortalı olanların 31/3/2008 tarihine kadar olan prim ve sosyal güvenlik destek prim borçları, 26 Temmuz 2008 tarihi akşamına kadar yazılı olarak başvurulmak kaydıyla · Peşin ödeme tercih edilmesi halinde gecikme zammı ve gecikme cezalarının % 85'i · oniki aya kadar taksitlendirmelerde yüzde ellibeşi, · oniki ayı aşan taksitlendirmelerde yüzde otuzu terkin edilecek 5763 Sayılı Yasa ile ayrıca 22/2/2006 tarihli ve 5458 sayılı Sosyal Güvenlik Prim Alacaklarının Yeniden Yapılandırılması kanun kapsamında yararlanmak için başvurup çeşitli nedenlerle bu haklarını kaybedenlere de yeni imkanlar tanınıyor. Bu düzenleme ise Kanunun 26'ncı maddesinde yapılıyor.

http://dosya.izsmmmo.com/documan/trafik.kazasi.tutanagi.xls   ilgili dosyayı yandaki linkten indirebilirsiniz. Umarız ihtiyaç olmasın...

Türk ekonomisinin en büyük kara deliklerinden olan Sosyal Güvenlik Yasası nihayet değişti. Peki yeni yasa ne getiriyor, ne götürüyor? İşte merak edilen 50 soru ve cevabı

Soru 1:Emekliyim. Kanun Yürürlüğe Girdikten Sonra Aylığım Düşecek mi?

Kanunun yürürlük tarihinden önce SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığından
emekli aylığı almakta olanların mevcut gelir ve aylıklarının ödenmesine devam edilecek. Aylıklarda herhangi bir azalma söz konusu değildir.SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin aylıkları, Kanun yürürlüğe girdikten sonra altı aylık dönemlerde gerçekleşen enflasyon oranında artırılacak. Memur emeklilerinin aylıkları eskiden olduğu gibi artırılmaya devam edilecek.

Soru 2: Halen SSK’lı Olarak Çalışıyorum. Kanun Emeklilik Tarihimi Etkileyecek mi?

Yeni düzenleme, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce çalışmaya başlayan sigortalıların emekliliğe hak kazanma koşullarında herhangi bir değişiklik meydana getirmemekte. Müktesep haklar korunmaktadır.

Soru 3: Emekliliğimi Hak Ettim. Kanun Çıktıktan Sonra Emekli Olursam Aylığım Düşecek mi?

Yeni aylık bağlama sistemi, Kanunun yürürlük tarihinden sonraki çalışmalar için uygulanacak. Getirilen sistemde aylığın hesabında, mevcut uygulamada olduğu gibi sigortalıların prime esas kazançları ve hizmet süreleri dikkate alınacaktır. Yapılan düzenlemeyle; sigortalıların prim matrahları genişletilmekte ve daha uzun süre sistem içerisinde kalmaları teşvik edilmektedir. Böylelikle yeni prime esas kazançları ve hizmet sürelerine bağlı olarak bağlanacak aylıkların azalması söz konusu olmayacak.

Soru 4: SSK’lıyım ve Halen İtibari Hizmet Kapsamındaki Bir İşte Çalışıyorum. Bu Yasa Hakkımı Elimden Alıyor mu?

Kanunla SSK’lılar için halen uygulanmakta olan itibari hizmet süresi uygulamasına son verilerek, fiili hizmet süresi zammı uygulamasına
geçilmekte. Yeni düzenleme ile sigortalıların Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar itibari hizmet süresi kapsamında geçen süreleri mevcut kanunlar doğrultusunda 3600 gün koşulu aranmaksızın emeklilik haklarına yansıtılacak. Kanunun yürürlük tarihinden sonra ise, çalışılan işin fiili hizmet süresi zammı kapsamındaki bir iş olması halinde, sigortalılar fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacaklar.

Soru 5: Yeni Düzenlemeyle, Halen Fiili Hizmet Zammından Yararlanan Çalışanların Bu Haklarının Bazı Sektörlerde Ellerinden Alındığı İddia Ediliyor. Bu Doğru mu?

Fiili hizmet süresi zammı kapsamındaki işler; ağır, riskli ve sağlığa zararlı olup, çalışanları fiziki, ruhi ve fizyolojik bakımdan olumsuz yönde etkileyen, dolayısıyla bu işlerde çalışanları diğer çalışanlara göre daha fazla yıprattığı için ömürlerini kısaltan işlerdir.

Mevcut uygulamada kapsam içerisinde bulunan bazı işler, teknolojideki
gelişmeler ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi nedeniyle zamanla yıpratıcı olmaktan çıktığı halde, bu işlerde çalışanlara hala fazladan hizmet ilavesi yapılması, diğer kesimlerde çalışanlar aleyhine bir adaletsizlik oluşturmaya başlamıştır. Bu olumsuzlukların ortadan kaldırılması amacıyla, yeni düzenlemede; bu kapsamdaki işler belirlenirken; Avrupa Birliği ve gelişmiş ülke uygulamaları esas alınarak iş sağlığı, iş güvenliği ve teknolojik gelişmeler incelenmiş ve işyerlerinde her türlü tedbir alınmasına rağmen yaptıkları işler dolayısıyla çalışanlarının yaşam beklentisi ülke ortalamasının altında kalan iş kolları için bu uygulamanın yapılması benimsenmiştir.

Soru 6: Bağ-Kur Sigortalısıyım. Yasa Çıktığında Ödeyeceğim Prim Oranı Artacak mı?

Mevcut uygulamada Bağ-Kur sigortalılarından basamak sistemine göre
% 40 oranında prim alınmakta idi. Yeni düzenleme ile bunların kazançlarıyla orantısız prim ödemelerine sebep olan basamak sistemi kaldırılarak, prime esas kazancın aylık alt ve üst sınırı arasında beyan edecekleri prime esas kazançları üzerinden % 33,5 oranında prim ödemeleri öngörüldü. Buna göre, sigortalıların tercihleri doğrultusunda beyan edecekleri prime esas kazançlar ne kadar yüksek olursa, aylıkları da o kadar yüksek bağlanacak.

Soru 7: SSK’lıyım. Yasa Çıktıktan Sonra İşverenin Benden Keseceği Prim Miktarı Artacak mı?

Mevcut uygulamada sigortalılardan % 9 oranında malullük, yaşlılık ve
ölüm sigortaları primi ve % 5 hastalık sigortası primi olmak üzere toplam % 14 oranında prim kesilmekte. Yeni uygulamada, sigortalıların ödeyecekleri prim oranı yine toplam % 14. Bunun % 9’u malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi, % 5’i de genel sağlık sigortası primidir.

Soru 8: Devlet Memuruyum. Emekli Olmama Çok Var. Yeni Yasa Emeklilik Süremi Etkileyecek mi?

Kanunun yürürlük tarihinden önce kamu görevlisi olanlar 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine tabi olacaklarından, yeni Kanun bunların emeklilik haklarını ve sürelerini herhangi bir şekilde etkilememekte.

Soru 9: Halen Devlet Memuruyum. İlerde Daha Yüksek Unvanlarda Görev Yapmam Durumunda Mevcut Uygulamada Olduğu Gibi Unvanım, Bağlanacak Aylığımı Etkileyecek mi?

Kanunun yürürlük tarihinden önce iştirakçi olanların bütün hakları 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre yürütüleceğinden, görev yapılan unvanlara ilişkin emekli aylığına bugün yansıtılan unsurlar ileride bağlanacak aylıklara da yansıtılacak.

Soru 10: Yasa İle Öngörülen 58-60 Yaş ve 9000 Gün Emeklilik Şartları Kimler İçin Uygulanacak?

Mevcut mevzuatta 2000 yılından sonra çalışmaya başlayanların emeklilik yaşları 58 ve 60’dır. Bu yaş hadleri yeni düzenleme ile de korunmakta.
Şu anda hizmet akdi ile çalışanlar için 7000 gün olarak uygulanan prim
ödeme gün sayısı ise, Kanunun yürürlük tarihinden sonra ilk defa hizmet akdi ile çalışmaya başlayanlar için ilk yıl 7100 gün olacak. Takip eden yıllarda işe girenler için 100’er gün artırılmak suretiyle 2027 yılında 9000 güne ulaşacak.

Soru 11: Yasa İle Öngörülen 65 Yaş Kimler İçin Uygulanacak?

Şu an 58 ve 60 olan emeklilik yaş hadleri, 2036 yılından itibaren emeklilik talebinde bulunacaklar için her yıl birer yaş artırılmak suretiyle 2048 yılında 65 yaş olarak uygulanacak.

Soru 12: Malullük ve Ölüm Aylığını Hak Etmek İçin Aranan Süre
Uzatılıyor mu?

Mevcut uygulamada: Malullük sigortasından aylığa hak kazanma koşulu;
SSK’lılar için 1800 gün veya 5 yıldan beri sigortalı olup en az 900 gün, Bağ-Kur’lular için 5 tam yıl hizmet, Kamu görevlileri açısından ise 10 tam yıl hizmet süresinin bulunmasını gerektirmekte.

Yeni düzenleme ile malullük sigortasından aylığa hak kazanma koşulu en
az 10 yıldan beri sigortalı bulunup toplam 1800 gün, sigortalının başkasının bakımına muhtaç olması halinde belli bir sigortalılık süresi aranmaksızın 1800 gün prim ödeme şartına bağlandı.

Ölüm sigortasından aylığa hak kazanma koşulu; SSK’lılar için 5 yıldan beri sigortalı olup en az 900 gün, Bağ-Kur’lular için 5 tam yıl hizmet, Kamu görevlileri açısından ise 10 tam yıl hizmet süresinin bulunmasını gerektirmekte.

Yeni düzenleme ile ölüm sigortasından aylığa hak kazanma en az 1800 gün prim ödeme şartına bağlandı. Yapılan düzenleme ile malullük ve ölüm sigortalarında norm ve standart birliği sağlanmış oldu.

Soru 13:Malullük veya Ölüm Aylığında Prim Ödeme Gün Sayılarının Düşük Olması, Aylık Bağlama Oranını Nasıl Etkileyecek?

Malullük ve ölüm sigortasında, sigortalıların prim ödeme gün sayısının 9000 günden az olması halinde aylık bağlama oranları 9000 gün üzerinden hesaplanacak ve bunların aylık bağlama oranları % 50’nin altında olmayacak. Malul sigortalının başkasının bakımına muhtaç olması halinde aylık bağlama oranı 10 puan artırılacak.

Soru 14: Aylık Bağlama Oranları Düşürülüyor mu? Bunun Emekli Aylıklarımıza Etkisi Nasıl Olacak?

Mevcut uygulamada; SSK ve Bağ-Kur’luların emekli aylıklarının hesabında, hizmet sürelerinden, ilk 10 yılın her yılı için % 3,5, sonraki 15 yılın her yılı için % 2, daha sonraki her yıl için % 1,5 olarak belirlenen aylık bağlama oranı uygulanmakta. Bu durumda, 25 yıl çalışan bir sigortalıya ortalama yıllık kazancının % 65’i oranında aylık bağlanmakta. Yani, her yılı için uygulanan aylık bağlama oranı ortalama % 2,6. Yeni düzenlemeyle aylık bağlama oranı her yıl için % 2 olarak sabitlendiğinden, 25 yıl çalışan sigortalıların aylık bağlama oranında her yıl için ortalama 0,6 puan bir azalma görülmekte ise de, aylığın hesabında dikkate alınan prime esas kazanç matrahları yükseltildiğinden, aylık miktarlarında herhangi bir düşme olmamakta.
Diğer taraftan, eski sistemde 25 yıldan fazla süreler % 1,5 oranında değerlendiriliyor.

Bu durum yeni sistemde % 2 olarak dikkate alınacağından, sistemde kalınan süre uzadıkça her yılın bağlanacak aylıklara etkisi daha fazla olacak ve daha yüksek tutarda aylık bağlanmış olacak.

Soru 15: Yaşlılık, Malullük ve Ölüm Aylıklarında Alt Sınır Uygulaması Devam Edecek mi?

Kanunla malullük, ölüm ve yaşlılık aylıklarında alt sınır uygulamaları mevcut olup, Malullük ve ölüm aylıklarında, talep ve ölüm tarihi itibariyle bağlanacak aylıkların talep ve ölüm yılından bir önceki yılın Aralık ayında ödenen en düşük yaşlılık aylığından az olamayacağı, Malullük ve ölüm aylıklarının 9000 gün üzerinden hesaplanarak aylık bağlama oranının belirlenmesi, Yaşlılık aylıklarında, Kanunun yürürlük tarihinden sonraki süreler için bağlanacak aylıkların, sigortalının mevcut çalışmalarının asgari kazançlar üzerinden hesaplanan ortalama aylık kazancının % 35 inden az olamayacağı öngörüldü.

Soru 16:Hak Sahibi Kız Çocuklarına Aylık Bağlanması İçin Yaş Koşulu Getiriliyor mu?

Kanunla hak sahibi kız çocuklarına çalışmamaları ve kendi çalışmalarından dolayı gelir ve aylık almamalarının yanı sıra evli olmamaları şartıyla aylık bağlanacağı öngörülmüştür. Yaş koşulu kız çocukları için getirilmemiştir.

Soru 17:Malul Kız Çocuklarının Aylıkları Evlenmeleri Halinde
Kesilecek mi?

Gerek kız gerekse erkek malul çocukların aylıkları evlenmeleri halinde kesilmeyecek. Ancak, çalışmaları, kendi çalışmalarından gelir/aylık almaları veya maluliyet hallerini yitirmeleri durumunda aylıkları kesilecek.

Soru 18: Hak Sahibi Eşlerin Hisseleri % 75’ten % 50’ye Düşüyormuş, Doğru mu?

Halen aylık almakta olan eşlerin aylık oranlarında herhangi bir değişiklik bulunmamakta. Kanunla, çalışmakta, kendi çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almakta olan dul eşler bu durumda olmayanlardan ayrılmaktadır. Yani, tek kişi olarak aylık alan, çalışmayan, kendi çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almayan dul eşler yine % 75 oranında aylık alacaklardır.

Soru 19: Hiç Çalışmam Yok. İsteğe Bağlı Sigortalı Olabilir miyim?
Sağlık Hizmetlerinden Yararlanabilir miyim?

Yeni düzenleme ile Türkiye’de yasal olarak ikamet edenlerden 18 yaşını
dolduran ve talepte bulunanlar isteğe bağlı sigortalı olabilecek. İsteğe bağlı sigortalı olmak için SSK’da aranan 1080 gün ile Emekli Sandığı’nda aranan 10 yıllık hizmet süresi şartları kaldırıldı. Bunlara genel sağlık sigortası primi ödemeleri suretiyle sağlık hizmetlerinden yararlanma imkanı getirildi.

Soru 20: Kısmi Süreli Çalışıyorum. Eksik Sürelerimi İsteğe Bağlı Ödeyebilir miyim?

Yapılan yeni düzenleme ile 30 günden az süreli işlerde çalışanlara eksik sürelerini isteğe bağlı sigortalı olarak tamamlamaları imkanı getirildi.

Soru 21: Sigorta Emeklisiyim ve Sosyal Güvenlik Destek Primine
Tabi Çalışıyorum. Yeni Kanun Çıktığı Zaman Aylıklarım Kesilecek
mi?

Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce iştirakçi veya sigortalı olanlar, yaşlılık veya emekli aylığı bağlananlar ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte sosyal güvenlik destek primi ödeyerek çalışmaya devam edenler, mevcut uygulamada olduğu gibi tercihleri doğrultusuna aylıkları kesilmeksizin sosyal güvenlik destek primine (SGDP) tabi tutulacaklar. Bunların prime esas kazançları üzerinden % 31 ile % 36,5 oranında SGDP kesilecek.

Soru 22: Emekli Aylıklarının Yükseltilmesinde Emekli Dul ve Yetimlere Refah Payı Verilmeyecek mi?

Kamuoyunda ‘refah payı’ olarak bilinen gelişme hızı, mevcut uygulamadaki gibi aylıkların hesabı esnasında dikkate alınmakta. Bu şekilde bağlanan aylıklar gerçekleşen enflasyon oranlarında da artırılmakta.

Soru 23:İşverenim Daha Az Sigorta Primi Ödemek İçin Kazancımı
Düşük Gösteriyor. Yeni Yasa Bunu Engelleyecek mi?

Kayıt dışılığın önlenmesi amacıyla yapılan yeni düzenlemede, ücretlerin bankalar vasıtasıyla ödenmesi öngörüldü. Ayrıca, Kuruma da bankalardan bilgi ve belge isteme hakkı getirildi. Bu durumda, işverenlerin çalıştırdıkları işçilerin prime esas kazançlarını olduğundan daha az göstermeleri imkanı ortadan kalkacaktır.

Soru 24:Bağ-Kur’luyum. İş Kazası Geçirdiğim Takdirde Hakkımda
Diğer Sigortalılar Gibi İş Kazası Hükümleri Uygulanacak mı?

Yeni düzenleme ile Bağ-Kur sigortalılarının iş kazası geçirmeleri halinde, bu sigorta kolundan Kanunda öngörülen tüm yardımlar yapılacak. Bunlar; sağlık yardımlarının yapılması, geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi, sürekli iş göremez duruma düşmesi halinde, sigortalının kendisine, ölümü halinde de hak sahiplerine gelir bağlanması ve cenaze ödeneği verilmesidir.

Soru 25:Cenaze Ödeneği Tutarı Değişiyor mu? Evet değişiyor.

SSK ve Bağ-Kur sigortalıları için mevcut durumda 247,43 YTL olan cenaze ödeneği miktarı yeni düzenleme ile 608 YTL’ye yükseltilmekte.

Soru 26: Emzirme Ödeneği Hangi Durumlarda Kimlere ve Ne Tutarda Ödenecek?

Mevcut uygulamada sadece çalışan SSK’lılar için 50 YTL olarak ödenmekte olan emzirme ödeneğinin kapsamı yeni düzenleme ile genişletiliyor. Emzirme ödeneği Bağ-Kur’luları da kapsayacak şekilde; sigortalı kadına veya sigortalı olmayan karısının doğum yapması nedeniyle sigortalı erkeğe, kendi çalışmalarından dolayı gelir veya aylık alan kadına ya da gelir veya aylık alan erkeğin sigortalı olmayan eşine verilecek. Emzirme ödeneği her çocuk için yaşaması şartıyla doğum tarihinde geçerli olan asgarî ücretin üçte biri tutarında (203 YTL).

Soru 27: Sağlık Hizmetlerinden Yararlanmam İçin Şartlar Nelerdir?

Mevcut uygulamada Sağlık hizmetlerinden yararlanabilmek için; SSK sigortalılarının kendisine 90 gün, Bakmakla yükümlü oldukları kişilere 120 gün, Bağ-Kur sigortalıları için 240 gün olan hastalık sigortasından prim ödeme şartı, Yeni düzenleme ile 30 güne indirildi.

Yani, yeni düzenlemeyle 30 gün prim ödeyen herkes ve bakmakla yükümlü
oldukları kişiler sağlık hizmetlerinden yararlanabilecek.

Soru 28: Sağlık Hizmetlerinin Özelleştirileceği ve Ücretlendirileceği Söyleniyor. Sağlık Hizmeti Paralı mı Olacak?

Genel sağlık sigortasında sigortalılar esas itibariyle herhangi bir ücret ödemeden sözleşmeli sağlık kuruluşlarından yararlanabilecekler. Ancak; kamu sağlık kuruluşları, standart hizmetler dışında kalan otelcilik hizmeti ve öğretim üyesi ücreti için ilave ücret alabilecekler. Sözleşmeli özel sağlık kuruluşları ise belirlenen sınır dahilinde ilave ücret alabilecekler. Acil hallerde sözleşmesiz sağlık kuruluşlarına yapılan müracaatlarda, tedavi bedelleri Kurumca karşılanacak. Bu durumda, sözleşmeli ve sözleşmesiz sağlık kuruluşları ilave ücret alamayacaklar.

Soru 29: Bağ-Kur’luyum. Borcum Olduğunda Sağlık Hizmeti Alabilecek miyim?

Mevcut uygulamada, prim borcunuzun olması halinde sağlık hizmetinden
kendiniz ve bakmakla yükümlü olduğunuz kişiler yararlanamamakta. Yapılan düzenleme ile 30 günlük borcunuzun olması sağlık hizmeti almanıza engel teşkil etmeyecek. Primlerin ödeme süresi ile ilgili yapılan düzenleme sebebiyle 3 aya varan süre içerisinde kendiniz ve bakmakla yükümlü olduğunuz kişilerin sağlık hizmetlerinden yararlanabilmeleri mümkündür. Ayrıca, 18 yaşından küçük çocuklarınız borcunuzla bağlantılı olmaksızın sağlık hizmetlerinden yararlandırılacak.

Soru 30: Sağlık Hizmetlerinden Hangilerine Katılım Payı Ödeyeceğim?

Yeni düzenleme ile mevcut uygulamaya paralel olarak; ayakta tedavilerde hekim ve diş hekimi muayenesinde, ortez, protez, iyileştirme araç ve gereçleri ile ayakta tedavide sağlanan ilaçlardan katılım payı alınması öngörülüyor.

Soru 31: İşsizim ve Hiçbir Yerden Gelirim Yok. Yasa Çıktığında
Sağlık Hizmetinden Yararlanabilecek miyim? Primlerimi Kim Ödeyecek?

Yeni düzenleme ile; aile içinde kişi başı geliri asgari ücretin üçte birinden (203 YTL’den) az olanların genel sağlık sigortası primleri devlet tarafından karşılanacaktır.

Soru 32: Her Türlü Sağlık Kuruluşuna Gidebilecek miyim?

Sigortalılar sözleşmeli kamu ve özel sağlık hizmeti sunucularından istediklerine müracaat edebilecekler. Kaldı ki acil hallerde sözleşmesiz sağlık kuruluşlarına da gidilebilecek.

Soru 33: 25 Yaşından Büyük Kız Çocuğuyum. Babamdan Dolayı Sağlık Hizmetinden Yararlanıyorum. Kanun Yürürlüğe Girdiğinde Sağlık Hizmetinden Yararlanmaya Devam Edebilecek miyim?

Yeni düzenleme ile sağlık sigortası bakımından bakmakla yükümlü olunan çocukların en fazla 25 yaşına kadar bu haklardan yararlanacağı öngörülmekle birlikte, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte sağlık yardımlarına müstahak olanların durumlarında değişiklik olana kadar mevcut haklarının verilmesine devam edilecek.

Soru 34: 18 Yaşından Küçük Olan Herkes Sosyal Güvenlik Kapsamına Alınacak mı?

Evet, 18 yaşından küçük çocuklar, anne veya babalarının sigortalı olup olmadığına bakılmaksızın sosyal güvenlik kapsamında olacaklar ve sağlık yardımlarından yararlanacaklar.

Soru 35: Kadın Esnaf Doğum Yaparsa İş Göremezlik Parası Alacak
mı?

Esnaf kadınlarımıza bu Kanunla ilk defa doğum öncesi ve doğum sonrasında iş göremezlik ödeneği verilmesi imkanı getirildi.

Soru 36: İş Kazası, Hastalık ve Doğum Gibi Hallerde Ödenen İş Göremezlik Ödeneği Azaltılıyor mu?

Hayır, azaltılmıyor. Halen bu durumlarda ödenen miktarlar aynen korunmakta. Diğer taraftan, Bağ-Kur’lu sigortalılara da iş kazası ve doğum hallerinde iş göremezlik ödeneği verilmesi hakkı getiriliyor.

Soru 37: Protez, İyileştirme Araç ve Gereçleri İçin Ödeme Yapacak
mıyım?

Mevcut uygulamada sigortalılardan protez, ortez, iyileştirme araç ve gereçleri için belli miktarlarda katılım payı alınmaktadır. Yeni düzenleme ile bu konuda herhangi bir değişiklik yapılmamış olup, söz konusu hizmetlerden katılım payı alınmaya devam edilecek.

Soru 38: Terörle Mücadele Kanununa Göre Aylık Alanların Yeniden
Kamu Görevlisi Olarak Çalışmaya Başlamaları Halinde Aylıkları
Kesilecek mi?

Bu durumdakilerin tekrar kamuda görev almaları halinde aylıkları kesilmekte idi. Yeni yapılan düzenleme ile kamuda çalışmaları halinde de aylıklarının kesilmemesi imkanı getirildi.

Soru 39: Emekli İkramiyelerinin Tahville yada Taksitler Halinde Ödeneceği Doğru mu?

Hayır. Emekli ikramiyeleri 5434 sayılı Kanundaki usulle ödenmeye devam
edilecek.

Soru 40: İsteğe Bağlı Sigortaya Devam Eden Kadın Sigortalı Eşinden Dolayı Sağlık Yardımından Yararlanamayacak mı?

Mevcut uygulamada, isteğe bağlı sigortalıların sağlık yardımlarından yararlanamamaları önemli bir eksiklikti. Yeni düzenlemeyle isteğe bağlı sigortalılara sağlık primi ödemek koşuluyla sağlık hizmetinden yararlanma hakkı getirildiğinden, kendi sigortalılığı sebebiyle sağlık hizmetinden yararlanacak isteğe bağlı sigortalıların, eşlerinden dolayı sağlık hizmeti almalarına gerek kalmayacak.

Soru 40: Yüzde 55 Oranında Sakatım ve Halen Vergi İndiriminden
Yararlanmak Suretiyle SSK’lı Olarak Çalışıyorum. Yeni Kanunla
Benim Emekli Olma Şartlarım Değişiyor mu?

Yeni düzenlemede; Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı olanlardan, sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlananların emekli olma şartlarında herhangi bir değişiklik yapılmamış ve müktesep haklar korunmuştur.

Soru 41: İsteğe Bağlı Sigortaya Devam Eden Kadın Sigortalı Eşinden Dolayı Sağlık Yardımından Yararlanamayacak mı?

Mevcut uygulamada, isteğe bağlı sigortalıların sağlık yardımlarından yararlanamamaları önemli bir eksiklikti. Yeni düzenlemeyle isteğe bağlı sigortalılara sağlık primi ödemek koşuluyla sağlık hizmetinden yararlanma hakkı getirildiğinden, kendi sigortalılığı sebebiyle sağlık hizmetinden yararlanacak isteğe bağlı sigortalıların, eşlerinden dolayı sağlık hizmeti almalarına gerek kalmayacak.

Soru 42: Yüzde 55 Oranında Sakatım ve Halen Vergi İndiriminden
Yararlanmak Suretiyle SSK’lı Olarak Çalışıyorum. Yeni Kanunla
Benim Emekli Olma Şartlarım Değişiyor mu?

Yeni düzenlemede; Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı olanlardan,sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlananların emekli olma şartlarında herhangi bir değişiklik yapılmamış ve müktesep haklar korunmuştur.

Soru 43: Çiftçiyim. Benim Sigortalılığım Nasıl Olacak?

Yeni düzenleme ile; tarımsal faaliyette bulunanların, asgari ücretin yarısı üzerinden prim (102 YTL) ödemek suretiyle 30 gün hizmet kazanmaları ve sağlık hizmetlerinden yararlanmaları imkanı getirildi.

Soru 44: Yasayla Anne ve Babalara Ölüm Aylığı Bağlanması Hususunda Bir Kolaylık Getiriliyor mu?

Yeni düzenleme ile, ölen sigortalıdan dolayı ana ve babalara aylık bağlanması için eş ve çocuklardan artan hisse bulunması, her türlü gelirlerinin asgari ücretin net tutarından az olması ve gelir/aylık almaması şartları getirildi.

Ana ve babanın 65 yaşın üstünde olması halinde artan hisse koşulu aranmayacak. Mevcut uygulamada, SSK sigortalılarının ana ve babalarına ölüm aylığı bağlanabilmesi için sigortalının öldüğü tarihte eş ve çocuklardan artan hisse bulunması koşulu aranmakta idi. Yeni düzenleme ile artan hissenin sonradan oluşması halinde de ana ve babaya aylık bağlanması imkanı getirildi.

Soru 45: Bu Kanundan Sonra Değişik Statülere Tabi Çalışanların Hizmetleri Nasıl Birleştirilecek?

Kanunun yürürlük tarihinden sonra birden fazla statüye tabi olarak geçen hizmetler, yaşlılık sigortası bakımından; en fazla hizmetin geçtiği statü hükümleri esas alınmak, ölüm ve malullük hallerinde ise, son statü hükümleri uygulanmak suretiyle birleştirilecek.

Soru 46: İşsizlik Ödeneği Almaktayım. Genel Sağlık Sigortası Beni
Kapsama Alıyor mu? Primlerimi Nasıl Ödeyeceğim?

İşsizlik ödeneği alanlar da genel sağlık sigortası kapsamında olup, sağlık sigortası primleri Türkiye İş Kurumu tarafından ödenecek.

Soru 47: Kanun Şehitlerin Anne ve Babalarına Aylık Bağlanmasına
İlişkin Şartlarda Herhangi Bir Değişiklik Getiriyor mu?

Emekli Sandığı Kanunundaki şehit anne ve babalarına aylık bağlama
koşulları aynen korunduğundan herhangi bir değişiklik söz konusu değil.

Soru 48: Devlet Memurlarında da Maluliyet İçin Sigortalılar Gibi Sadece % 60 Oranında Çalışma Gücü Kaybı mı Aranacak?

Hayır, devlet memurları vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünü kaybetmiş olmaları halinde de malul sayılacaklar.

Soru 49: Memuriyet Görevime Sakatlık Kontenjanından Atanmadığım İçin Özürlülere İlişkin Haklardan Yararlanamıyordum.Yeni Yasa Bu Konuda Bir Kolaylık Getiriyor mu?

Evet. Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce iştirakçi olanlardan, göreve başlamadan önce alınmış, en az % 40 oranında özürlü olduklarını gösterir sağlık kurulu raporu bulunanlar ile en az yüzde 40 oranında doğuştan özürlü olduklarını belgeleyenler yeni düzenleme ile 15 yıl hizmet ile yaşlılık aylığından yararlanacaklar.

Soru 50: Yeşil Kartlılar, Kanun Yürürlüğe Girdikten Sonra Sağlık Hizmetlerinden Faydalanmaya Devam Edecekler mi?

Yeşil kartlılar Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle 2 yıl süreyle sağlık hizmetlerinden faydalanacaklar. 2 yılın sonunda ise primleri devlet tarafından ödenmek suretiyle genel sağlık sigortasından yararlanmaya devam edecekler.